Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komitesi, Rusya’da “İnguş Davası” kapsamında mahkum edilen İnguş protesto liderlerinin başvurusunu incelemeye aldı. Komite, başvuruyu resmi olarak Rusya makamlarına iletirken, Moskova yönetiminden 26 Kasım’a kadar konuya ilişkin görüş ve savunmasını sunmasını talep etti.
Başvuru, Barah Çemurziyev, Musa Malsagov ve Bagaudin Hautiyev adına yapıldı. Üç isim, 2018-2019 yıllarında İnguşetya’da düzenlenen protestolara katıldıkları gerekçesiyle uzun hapis cezalarına çarptırılmıştı. Başvuruda, Rus mahkemelerinin yürüttüğü yargılamaların adil olmadığı, bu nedenle Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme kapsamında güvence altına alınan adil yargılanma ve barışçıl toplanma haklarının ihlal edildiği savunuluyor.
“İnguş Davası” olarak bilinen süreç, İnguşetya ile Çeçenya arasında imzalanan sınır anlaşmasına karşı düzenlenen kitlesel protestoların ardından başlamıştı. Mart 2019’da İnguşetya’nın başkenti Magas’ta gerçekleştirilen gösteriler sırasında protestocular ile güvenlik güçleri arasında gerginlik yaşanmış, olayların ardından çok sayıda aktivist ve sivil toplum temsilcisi hakkında soruşturma açılmıştı.
Takip eden yıllarda 50’den fazla kişi ceza soruşturmasına maruz kalırken, yüzlerce kişi de idari yaptırımlarla karşı karşıya kaldı. İnsan hakları örgütü Memorial, dava kapsamında yargılanan kişileri siyasi tutuklu olarak tanıdı. Baskılar nedeniyle çok sayıda kişinin İnguşetya’dan ayrıldığı ve hala geri dönemediği belirtiliyor.
İnguş protestoları nedeniyle yargılanan isimlerle ilgili uluslararası düzeyde daha önce de kararlar alınmıştı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Şubat 2025’te verdiği kararda 11 İnguş siyasi mahkumun haklarının ihlal edildiğine hükmetmiş ve başvurucular lehine tazminata karar vermişti. BM İnsan Hakları Komitesi’nin başvuruyu incelemeye alması ise, yıllardır tartışma konusu olan davanın uluslararası platformlardaki en önemli süreçlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Komitenin, Rusya’nın savunmasını aldıktan sonra nihai görüşünü açıklaması bekleniyor.
