Dünyanın farklı ülkelerinde faaliyet gösteren 40 Çerkes ve Kafkas sivil toplum kuruluşu, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasası’nda yapılması gündeme gelen değişikliklere ilişkin ortak bir çağrı yayımladı. Kuruluşlar, cumhuriyetin devlet niteliğini, toprak bütünlüğünü ve topraklarının dokunulmazlığını güvence altına alan anayasal hükümlerin kaldırılmasının ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanı Kazbek Kokov’a hitaben kaleme alınan açıklamada, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Savcılığı’nın başvurusu üzerine anayasanın bazı temel hükümlerinin çıkarılmasının gündeme getirilmesinin diaspora çevrelerinde “derin bir endişe” yarattığı ifade edildi.
Açıklamada, sürgün nedeniyle tarihi anavatanlarından koparılan halkların torunları olarak diaspora topluluklarının aradan geçen bir buçuk asra rağmen Kuzey Kafkasya ile tarihi, kültürel ve manevi bağlarını korumaya devam ettikleri vurgulandı.
“Bizim için bu cumhuriyetler sadece idari birimlerden ibaret değildir” denilen açıklamada, Kuzey Kafkasya’daki ulusal cumhuriyetlerin halkların tarihi hafızasının, siyasi varlığının, kültürel sürekliliğinin ve anavatanla olan bağlarının kurumsal temsilcileri olduğu belirtildi.
Ortak çağrıda, Kabardey-Balkar Anayasası’ndan cumhuriyetin devlet niteliği, toprak bütünlüğü ve toprak dokunulmazlığına ilişkin hükümlerin çıkarılmasının yalnızca teknik bir hukuk düzenlemesi olarak değerlendirilemeyeceği ifade edildi. Açıklamada, son 25 yılda Rusya Federasyonu’nda yürütülen merkezileşme politikalarının cumhuriyetlerin siyasi ve anayasal statülerinin aşamalı olarak zayıflamasıyla birlikte ilerlediği savunuldu.
Kuruluşlar, bugün tartışmaya açılan anayasal güvencelerin kaldırılmasının “Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin anayasal statüsünün daha da aşındırılması ve kendi geleceğini bağımsız şekilde belirleme imkânlarının kısıtlanması” olarak algılanacağını belirtti.
Açıklamada ayrıca, Kabardey-Balkar’ın anayasal statüsünün korunmasının yalnızca Kabardeyler, Balkarlar ve cumhuriyetin diğer halkları için değil, Rusya Federasyonu’nun federal yapısının korunması açısından da önem taşıdığı ifade edildi. Federal devletlerde anayasal uyumun amacının, federasyon öznelerinin hak ve yetkilerini koruyarak birlikteliği güçlendirmek olması gerektiği vurgulandı.
Çağrının sonunda Kabardey-Balkar yönetimine dört temel talep yöneltildi. Kuruluşlar, cumhuriyetin devlet statüsü, güvenliği, toprak bütünlüğü ve toprak dokunulmazlığına ilişkin anayasal hükümlerin kaldırılmasını öngören girişimin reddedilmesini, cumhuriyetin anayasal statüsü ve tarihi kazanımlarının korunmasını, Rusya Federasyonu içindeki anayasal konumunu zayıflatabilecek değişikliklerin onaylanmamasını ve gelecek nesillere karşı tarihi sorumluluğun yerine getirilmesini istedi.
