Kuzey Kafkasya, uzun yıllardır yüksek doğurganlık oranlarına sahip bölgelerden biri olarak biliniyor. Güçlü aile bağları, çok çocuklu aile geleneği ve dini hassasiyetlerle tanınan bölgede son yıllarda dikkat çekici bir değişim yaşanıyor. Resmi verilere göre bazı Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerinde kürtaj sayıları artış gösterdi. Bu durum, hem demografik eğilimler hem de bölgedeki toplumsal dönüşüm üzerine yeni tartışmaları beraberinde getirdi. Gazeteci Anjelika Kaimova’nın araştırması da bu değişimin nedenlerini ve kadınların karşı karşıya kaldığı sorunları mercek altına aldı.
Rusya Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında Kuzey Osetya, İnguşetya, Kabardey-Balkar ve Dağıstan’da kayıtlı kürtaj sayılarında artış yaşandı. Özellikle Kuzey Osetya, ülke genelinde en yüksek artış oranlarından birine sahip bölgeler arasında yer aldı. Buna karşılık Karaçay-Çerkes’te kürtaj sayılarında belirgin bir düşüş görüldü. Veriler, Rusya genelinde kürtajların azaldığı bir dönemde Kuzey Kafkasya’daki eğilimin farklılaştığını ortaya koydu. Bu nedenle uzmanlar bölgedeki gelişmeleri ayrı bir başlık altında incelemeye başladı.
Araştırmada görüşlerine yer verilen uzmanlara göre ekonomik koşullar kadınların kararlarında önemli rol oynuyor. Hayat pahalılığının artması, konut sorunları ve çocuk yetiştirme maliyetlerinin yükselmesi birçok aileyi yeni çocuk sahibi olma konusunda tereddüde düşürüyor. Özellikle birkaç çocuk sahibi ailelerde ekonomik yük daha fazla hissediliyor. Görüşülen kadınlar, çocuk istememekten çok mevcut şartların yetersizliği nedeniyle hamileliklerini sonlandırma kararı aldıklarını ifade ediyor. Bu durum, ekonomik güvenlik ile doğurganlık arasındaki ilişkiyi yeniden gündeme taşıyor.
Uzmanlar, son yıllarda kadınların eğitim ve kariyer beklentilerindeki değişimin de etkili olduğunu belirtiyor. Üniversite eğitimi alan ve iş hayatında daha aktif rol üstlenen kadınlar, annelik kararını geçmiş kuşaklara göre daha farklı koşullarda değerlendiriyor. Buna rağmen ev içi sorumlulukların büyük bölümü hala kadınların omuzlarında bulunuyor. Çocuk bakımı konusunda yeterli destek mekanizmalarının bulunmaması da birçok kadının kararını etkileyen unsurlar arasında gösteriliyor. Geleneksel değerlerle modern yaşam beklentileri arasındaki gerilim giderek daha görünür hale geliyor.
Araştırmada dikkat çekilen bir diğer unsur ise savaşın yarattığı belirsizlik ortamı oldu. Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında birçok aile geleceğe ilişkin kaygılar yaşamaya başladı. Erkeklerin cepheye gönderilme ihtimali, gelir kayıpları ve ekonomik dalgalanmalar ailelerin uzun vadeli planlarını etkiliyor. Uzmanlar, çocuk sahibi olmanın geleceğe duyulan güvenle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguluyor. Belirsizliğin arttığı dönemlerde doğumların ertelenmesi veya istenmeyen gebeliklerin sonlandırılması daha sık görülen bir eğilim haline geliyor.
Moskova yönetimi son yıllarda doğum oranlarını artırmak amacıyla çeşitli uygulamalar hayata geçirdi. Kürtaj öncesi danışmanlık süreçleri genişletildi, bazı bölgelerde kürtajı teşvik ettiği düşünülen faaliyetlere yönelik yaptırımlar getirildi ve medikal kürtaj ilaçlarının kullanımı daha sıkı denetime tabi tutuldu. Ancak uzmanlar, yalnızca yasaklayıcı veya caydırıcı politikaların doğum oranlarını yükseltmek için yeterli olmayacağını düşünüyor. Onlara göre ekonomik güvence, sosyal destek ve istikrarlı yaşam koşulları olmadan nüfus politikalarının başarıya ulaşması zor görünüyor.
İnsan hakları savunucuları ve sağlık uzmanları ise kürtajın zorlaştırılmasının farklı riskler doğurabileceği görüşünde. Resmi işlemlere erişemeyen kadınların kayıt dışı yöntemlere yönelmesinin sağlık açısından ciddi sonuçlar yaratabileceği belirtiliyor. Bu nedenle sorunun yalnızca ahlaki veya hukuki boyutuyla değil, sosyal ve ekonomik yönleriyle birlikte ele alınması gerektiği ifade ediliyor. Kadınların karşı karşıya kaldığı gerçek sorunların çözülmeden yalnızca kısıtlamalarla sonuç alınamayacağı görüşü öne çıkıyor.
Kuzey Kafkasya’daki kürtaj artışı, bölgenin geleneksel yapısının tamamen ortadan kalktığını göstermiyor. Ancak veriler, ekonomik belirsizliklerin, toplumsal dönüşümün ve değişen yaşam beklentilerinin bölgeyi de etkilediğini ortaya koyuyor. Uzmanlara göre kadınların çocuk sahibi olma kararını artık yalnızca kültürel normlar değil, ekonomik güvenlik, eğitim olanakları ve gelecek beklentileri de belirliyor. Bu nedenle kürtaj istatistiklerindeki değişim, Kuzey Kafkasya toplumlarının geçirdiği daha geniş çaplı dönüşümün önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
